ถ้าโจทย์คือฟุตบอลไทย (หรือสโมสรฟุตบอลในไทย) เราจะมีไอเดียอย่างไร

ถ้าโจทย์คือฟุตบอลไทย (หรือสโมสรฟุตบอลในไทย) เราจะมีไอเดียอย่างไร

(รสนิยมส่วนตัวล้วนๆ)

ขอเปลี่ยนแนวการเขียนใหม่เป็นการจำลองสถานการณ์ว่า ถ้าลูกค้าเป็นใครเราจะมีวิธีคิดในการทำงานอย่างไร

พวกเราเองเป็นคนที่อินกับวงการฟุตบอลมาก...ถ้ามีสโมสรไหนอยากจ้างก็บอกได้นะครับ ผมอาจจะโตมากับฟุตบอลต่างประเทศ (โดยเฉพาะยุโรป) ก็จริง (ขอออกตัวว่าเป็นแฟนผีแดง แต่ถ้านับจำนวนนัดในการดูเป็นลีก คำนวนดูแล้วสมัยมัธยมผมดูบอลกัลโช่มากกว่าพรีเมียร์ลีกนะ) แต่ช่วงเวลาประมาณ 8 ปี ที่ผ่านมา ผมตระเวณดูบอลไทยมาหลายสนามมากเพราะอยากเห็นพัฒนาการของบอลไทยว่ามีอารมณ์ร่วมขนาดไหน ถ้าให้นับเท่าที่จำได้คือ Army-วิภาวดี บุรีรัมย์ สุพรรณฯ ชลบุรี พัทยา นครปฐม ท่าเรือ Bangkok สมัยไทย-ญี่ปุ่นดินแดง สนามกีฬาแห่งซาติลาว-เวียงจันทร์ ราชบุรี (ทั้ง 2 สนาม) BBCU ตอนที่ยังอยู่ตรงซอยสามัคคี กาณจณาภิเษก (เทโร) TOT  ตรงแจ้งวัฒนะ เมืองทองธานี...อาจจะเป็นการสรุปแบบรวบรัดเกินไปหน่อยแต่ผมคิดว่าทุกสนามมีขึ้นมีลงตามฟอร์ม ยกเว้นแค่ท่าเรือทีมเดียวที่มีแฟนเหนียวแน่นตลอด ขนาดลงไป division 1 (T2) ก็ยังมีคนตามดูตลอด...เพราะอะไรกัน

ในต่างประเทศมีบทวิจัยเปรียบเทียบการดูกีฬาระหว่างคนอเมริกันกับคนยุโรป บทสรุปที่สำคัญคือ คนอเมริกันดูกีฬาเพื่อความบันเทิง...เพราะว่ามีความเป็นไปได้สูงที่คนอเมริกัน 1  คนจะ เกิดที่เมืองนึง โตที่เมืองนึง เรียนที่เมืองนึง และทำงานอีกเมืองนึง (เฉลี่ยคือใน 1 ชีวิต จะอยู่ 4 เมือง) เพราะฉะนั้นการเชียร์กีฬาโดยเฉพาะอเมริกันฟุตบอล และบาสเกตบอล คือความพยายาม blend in เข้ากับพื้นที่ๆ ตนเข้าไปอยู่ใสนช่วงเวลานั้นๆ (อีกตัวแปรนึงก็คือการที่ระบบกีฬาอเมริกันเกมส์มักใช้การ draft ตัว ทำให้นักกีฬาคนนั้นๆ อาจจะไม่สามารถเป็นสัญลักษณ์ของทีมใดๆ ได้นาน ในขณะที่คนยุโรปโดยเฉพาะฟุตบอลจะเป็นการดูในฐานะที่ทีมคือส่วนนึงของการใช้ชีวิต (คนยุโรปเฉลี่ยจะอยู่แค่ 1 - 2 เมือง ไม่ต่างจากคนเอเชียมาก อาจจะเกิดชนบทมาทำงานในเมืองแค่นั้น) เพราะฉะนั้นการดูกีฬาของคนยุโรป (โดยเฉพาะฟุตบอล) คือการแสดงตัวตนที่มีความเป็นท้องถิ่นนิยมสูง สมัยเรียนมัธยมผมจะชอบดูฟุตบอลยุโรปพวกแชมป์เปี้ยนส์ลีก แล้วเขาจะมีรายการก่อนเริ่มเกมส์เรียกว่า”UEFA CHAMPIONS LEAGUE MAGAZINE” สมัยที่ดูใหม่ๆ ที่ยังมีแค่ 16 ทีม รายการนี้ก็จะแค่เอาไฮไลท์มาฉาย กับสัมภาษณ์ผู้เล่น / ผจก ทีม ธรรมดาๆ แต่พอช่วงแรกที่เริ่มปรับเป็น 32 ทีม คือไม่ได้มีแค่ champ  กับทีมใหญ่ๆ ละ ตัวรายการจะเริ่มลงลึกมากขึ้น เช่น เทปนึงที่พอจำได้คือมีทีมใหญ่ไปเจอทีม Steuar Bucharest (ถ้าสะกดผิดขออภัย) ตอนนั้นเป็นแชมป์โรมาเนีย รายการจะไปทำ scoop สั้นๆ เกี่ยวกับความเป็นมาของทีม ว่าจริงๆ แล้วถ้าเทียบง่ายๆ คือทีมนี้เป็นสโมสรการรถไฟของโรมาเนียเก่า รวมทีมกันโดยสหภาพรถไฟของเมือง เขาจะไปสัมภาษณ์แฟนบอลรุ่นเก่าๆ จนถึงรุ่นใหม่ๆ ของสโมสรให้เห็นความเชื่อมโยงของชุมชนที่ม่ีความผูกพันกับทีม

ถ้าเรามองให้ลึกก็จะพบว่าทีมดังๆ ในยุโรปก็มีพื้นฐานไม่ต่างกัน MAN UTD เดิมชื่อ Newton Heat...Heat หมายถึงความร้อนของถ่านหิน บ่งบอกถึงความเป็นมายุคแรก Liverpool คือเมืองท่าเรือ ก็ตั้งโดยคนทำงานท่าเรือ Chelsea คือคนไฮโซหน่อยของลอนดอน AC MILAN กับ INTER MILAN แต่ AC จะชนชั้นสูง INTER จะเป็นชนชั้นแรงงาน หรือถ้าระดับกว้างมาอีกนิดเช่น Barcelona คือทีมของชาวคาตาลันที่ถือเป็นอีกชนชาติหนึ่งในสเปน ขณะที่ Real Madrid และทีมที่มี Real (Royal) นำหน้าทั้งหลาย คือทีมที่ได้รับการสนับสนุนโดยราชวงศ์ของสเปน

จากข้อสังเกตตรงนี้จากชาติใหญ่ๆ พอจะทำให้เราสรุปได้ว่า...ปลายทางและต้นทางของการดูกีฬาคืออะไร ความบันเทิง หรือการแสดงออกถึงท้องถิ่นนิยม (ประเด็นนี้เล่าได้อีกยาวเลย ทั้งเรื่องความเกี่ยวข้องของชื่อพรรคและอุดมการณ์ทางการเมือง แต่ขอละไว้) เพราะฉะนั้นโจทย์ตั้งต้นที่ต้องคิดคือ

  1. คนไทยดูกีฬา เพื่ออะไร
  2. กีฬาฟุตบอลตอบโจทย์ข้อแรกในแง่มุมไหน

ผมมีคำตอบแบบฟันธงให้ กีฬาที่เป็นท้องถิ่นนิยมจริงๆ ของคนไทย คือมวยไทย ไม่ใช่ฟุตบอล เพราะฉะนั้นควรมุ่งเน้นที่ความบันเทิงเป็นหลักก่อน สร้างบริบทรอบๆ ให้สมบูรณ์ เมื่อถึงจุดนึงเมื่อคนท้องถิ่นเก็ตในฟุตบอลแล้วค่อยยกระดับเป็นการสร้างท้องถิ่น ตัวอย่างง่ายๆ คือบุรีรัมย์ ในฐานะคนนอกที่เคยไปดู สิ่งที่ทำให้บุรีรัมย์ประสบความสำเร็จไม่ใช่ฟุตบอล แต่เป็นพื้นที่รอบๆ สนามฟุตบอลต่างหาก เวลาบุรีรัมย์แข่ง ในสนามอาจจะคนไม่เต็ม แต่ยืนยันได้ว่าคนทั้งเมืองใส่ชุดบุรีรัมย์และเชียร์กันทั่วพื้นที่ ทั้งร้านอาหาร ผับบาร์ รวมถึงนั่งดูกันตามข้างทาง แล้วเมื่อมีกิจกรรมใดๆ ก็ตามรอบสนามคือจุดรวมของคนในพื้นที่ ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะที่จังหวัดไม่ได้มีพื้นที่สาธารณจริงจังให้คนเข้าไปมีประสบการณ์ร่วมกันเหมือนเมืองใหญ่จริงจัง คือเป็นที่เดียวจริงๆ ของเมือง...

การสร้างความบันเทิงในฟุตบอลนั้น หลักคิดง่ายๆ แต่ทำยากก็คือรูปแบบการเล่นที่ชัดเจนผสมกับการมี superstar ซักคน-2 คน ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เพื่อให้คนดูจับอารมณ์ร่วมได้ ซึ่งอาจเป็นได้ทั้งนักเตะเอง หรือโค้ช หรือแม้แต่เจ้าของสโมสร เพราะฉะนั้นแนวทางที่ผมจะคิดเป็นไอเดียก็คือ 1. personal branding ของคนที่เราเลือกมาเป็น star ประจำทีม เช่น ขาโหดประจำซอย (ถ้าเราจะชูนักเตะแนว hard man) หรือ 2. team character ที่แปลงรูปแบบการเล่นที่อาจจะเป็นศัพท์เทคนิคของฟุตบอลมาเป็นศัพท์ที่คนทั่วไปเข้าใจ เช่น นักเลงลูกหนัง (direct football)

#สมครบคิด #DraftIdea